Kāore te Kainoho e Utu Rēti i Aotearoa? Anei Tāku i Ako

Kua pā ki ahau. E titiro ana ki tōku pūkete pēke i te ata Wenerei, e tatari ana mō te rēti me kua tae i ngā rā e rua i mua, e mōhio ana i roto i tōku ngākau kāore e haere mai. I tōku wā tuatahi kāore au i whakahaere pai. I tatari roa rawa au, i hoatu nui rawa ngā whakamōhio ā-waha kāore au i taea te whakaatu i muri mai, ā, ka mutu au ki te tuku tono Tribunal mō te $1,150 rēti tōmuri me kua kitea i te $300.

E whakahaere ake ana au i ōku whare noho e whā i Imperial Gardens i Tāmaki Makaurau. Ka rīhi au i ia rūma takitahi — toru rūma moe me te tūranga waka i ia whare, nō reira e mahi ana au ki ngā kainoho maha puta noa i ngā rīhitanga maha. Ka mutu tētahi i te utu, ka rongo tonu au. Ā, i roto i ngā tau kua ako au ko te tukanga te mea nui ake i te kare ā-roto.

Anei ngā mea e mahi tūturu ana, hipanga ki te hipanga.

Rā 1-3: Pātaia Noa

Ko te nuinga o ngā utu tōmuri ehara i te mea he kino. Hei te tūturu, ko te nuinga o te wā he hapa pēke, he utu aunoa kāore i whakaritea i muri i te rīhitanga hou, he tangata rānei i huri pūkete, i wareware ki te whakahou i tōna tuku tūmau.

He karere, he īmēra māmā noa iho ka rawaka:

"Kia ora, he kupu poto noa kāore anō kia tae mai te rēti o $X i te [rā]. Ka taea e koe te tirotiro ina wātea?"

Kia māmā te kōrero. Kāore koe e whakapā ana i tētahi. Engari — koinei te mea i ako au i te huarahi uaua — tuhia. He karere ka kaute. He īmēra ka kaute. He waea e kī ana "āe kei te pai, utua ina taea" me te kore rekoata? Kāore tērā e kaute mō āpōpō.

Ki te utu rātou i roto i ngā rā ruarua, ka pai. Haere tonu i tō ao.

Rā 7: Tuhia Tōtika

Ki te ngaro tonu te rēti i muri i te wiki, me whai whakamaumahara tuhi tōtika. Ehara i te pānui ā-ture, engari me mārama, me ngaio, me whai:

• Te ingoa o te kainoho me te wāhitau whare
• Te moni tōmuri tika
• Ngā rā i tōmuri ai ia utu
• Tō nama pūkete pēke
• He wā tōmuri — pēnei i "i roto i ngā rā 5"
• He tuku kōrero ki te whai uauatanga rātou

E rua ngā mea ka mahia e tēnei. Ka hoatu ki te kainoho he wā anō mārama ki te whakatika. Ka hanga hoki i te ara tuhi ka tirohia e te Tribunal ki te haere whakamua ngā mea. E tino aro ana ngā kaiwhakawā mēnā i ngana koe ki te whakatika i mua i te whakanui.

Ko tēnei hoki te wā tērā pea ka kōrero koe mō te mahere utu. I tētahi kainoho i noho tōmuri, ā, i whakaae māua ki te $20 anō ia wiki i runga ake i te rēti noa tae noa ki te oti o te tōmuri. I mahi, ā te mutunga. Ko te mea matua ko te tuhi i ia whakaaetanga. I raro i te Residential Tenancies Act, ko te whakaae ki te mahere utu ehara i te tuku i tō motika ki te moni katoa.

Rā 14: Te Pānui Whakatika Section 55

Ki te 14 rā neke atu te tōmuri o te rēti, ā, kāore tētahi e utu ana, e kōrero ana rānei, kua tae te wā mō te pānui ā-ture i raro i te Residential Tenancies Act.

Mō ngā rīhitanga hurihuri, ka tuku koe i te pānui Section 55. Mō ngā rīhitanga wā tūturu, ko te Section 55A. I whakamāramahia e ngā whakatikatika RTA 2024 ka taea e koe te tuku 55A i roto i te wā tūturu ina 14+ ngā rā tōmuri o te rēti, ahakoa te roa o te kirimana e toe ana.

Ka hoatu e te pānui ki te kainoho 14 rā ki te utu katoa, ki te nuku rānei. Me whai:

• Ngā take (rēti tōmuri 14+ rā)
• Te moni katoa e tōmuri ana, kua wehewehea mā te wā
• Te wā tōmuri ki te whakatika (14 rā mai i te whiwhinga)
• He tauākī ka tono pea koe ki te Tribunal ki te kore rātou e whakatika

Ka taea e koe te tuku ā-kanohi, ā-mēra, ā-īmēra rānei ki te whakaritea te īmēra i roto i te kirimana rīhi hei huarahi e whakaaetia ana. Ki te tuku mēra koe, tāpiria ngā rā anō mō te tuku, ā, whakamahia te mēra aroturuki. Ka tīmata te 14 rā mai i tō rātou whiwhinga, ehara i te wā i tukuna e koe ki te pouaka mēra.

Ina Kāore Rātou e Utu: Tenancy Tribunal

Ka pau te wā pānui, kāore he huringa, ka tuku tono koe ki te Tenancy Tribunal. Ko te utu tuku ko te $20.44, ka mahia ipurangi i tenancyservices.govt.nz. Ka tū ngā whakawākanga i roto i ngā wiki 2-4.

Anei ngā mea me kawe koe:

1. He rārangi rēti tōmuri — ia wā rēti, he aha te moni e tika ana, he aha i utua, me te toenga haere tonu. Kia mārama rawa kia taea e te tangata kāore e mōhio ana ki tō rīhitanga te whai.
2. Ō kōrero katoa ki te kainoho. Ia karere, ia īmēra, ia reta. Koinei te take he nui te ara tuhi.
3. Te kirimana rīhi.
4. Tō pānui Section 55/55A me te taunakitanga i tukuna.
5. Te taunakitanga o te moni rēti (mai i te kirimana, i ngā pānui pikitanga rēti rānei).

Ko tōku kēhi $1,150 i haere ki te Tribunal. Kāore te kainoho i tae mai. I tirohia e te kaiwhakawā tōku rārangi rēti tōmuri, i whakaūngia ngā moni, ā, i hanga te ōta. Ko te whiwhi i te ōta he mea kotahi — ko te kohi i te pūtea he kōrero kē. Engari i mārama te tūranga ā-ture.

Tētahi mea hei mōhio: ki te utu te kainoho, ki te mahi tūturu rānei i te mahere utu i mua i te rā whakawākanga, tērā pea kāore te Tribunal e whakaae ki te whakamutua. He mana motuhake tō rātou, ā, ka whakamahia.

Ngā Mea i Hiahia Au Kia Rerekē

Ko te mea nui rawa i hē mōku i te tīmatanga ko te tere. I tatari roa rawa au i mua i te tuhi i tētahi mea. I kōrero au kaua ko te tuku karere. I hoatu whakatoronga ā-waha au kaua ko te tuhi i ngā mahere utu. I tōku whakanuitanga, kua tupu te tōmuri, ā, he ngāwari tōku ara tuhi.

Te mea anō: i mahia katoa ēnei ā-ringa e au. Te tirotiro i tōku pūkete pēke, te whakataurite ki te moni e tōmuri ana a wai, te tatau i ngā rā tōmuri o ia utu. Me ngā rūma maha me ngā kainoho maha, i ētahi wā ka mahue i ahau tētahi e toru rā te tōmuri nā te mea i arotahi au ki tētahi atu e tekau rā te tōmuri.

Ētahi atu tohutohu whaihua:

Kia ngaio tonu, i ngā wā katoa. Te reo whakawehi, te huri raka, te whakamotu wai, hiko — he mea ture-takahi katoa i raro i te RTA. Kua kite au i ngā kēhi i whakataua e te Tribunal he utu whiu ki ngā rangatira whare i ngaro i tō rātou puehu. Kaua koe e noho pērā.

Kaua e wareware ki te pūtea tāpui. Ki te wehe te kainoho me te rēti kāore i utua, ka taea e koe te tono ki te pūtea tāpui mā Tenancy Services. Kua 14 neke atu ōku tukutanga puka whakahoki pūtea tāpui ā-ringa, kāore he pai, engari ka mahi.

Tirohia tō inihua. Ka uhi ētahi kaupapahere rangatira whare i te ngaronga rēti mai i te takahitanga kainoho. He pai te pānui i ngā taipitopito i mua i tō hiahiatanga.

Koinei te Take i Hangaia ai e Au a RentManager

I muri i te mahi ā-ringa i ēnei mea katoa — ngā ripanga, ngā whakamaumahara maramataka i wareware au ki te whakarite, ngā tātaitai rēti tōmuri i mahia ā-ringa i te $43 ia rā mō te rūma $300/wiki — i whakatau au me whai huarahi pai ake.

Ka aroturuki a RentManager i tō pūkete pēke, ka hono aunoa ngā utu uru ki ngā kainoho, ā, ka tuku whakamaumahara i te rā 3, rā 7, me te rā 14 ina tōmuri te rēti. Ki te tae ki te wā pānui, ka hanga i ngā tuhinga Section 55/55A me ngā moni tōmuri kua whakakīia kē. Ā, ki te mutu koe i te Tribunal, ka hanga i te rārangi rēti tōmuri i te hōputu e tūmanako ana ngā kaiwhakawā.

I hangaia e au nā te mea i hiahia au. Ki te whakahaere ake koe i Aotearoa, tērā pea e hiahia ana koe hoki.

Whakamātauria utukore mō te marama kotahi i rentmanager.nz.