I Whakamahi Ripanga au mō Ngā Tau. Anei te Take i Mutu ai Au.

Me kī pono au: he kaihanga rorohiko au ā-mahi. I ētahi o ōku mahi tuatahi i karangatia au ko te Kīngi o Excel. Ki te taea e tētahi te whakamahi ripanga, ko au tērā. Ā, mō ngā tau maha, i mahia e au. I ngā tau o mua i whakamātau au i a Quicken me Peachtree i te wā i whai whare au i Amerika — he rorohiko kaute tūturu, engari he mea uaua rawa mō te aroturuki rīhi. Nō reira i tōku tīmatanga rīhi i Aotearoa, i hoki au ki ngā mea taketake: ko Excel i te tuatahi, kātahi ko GnuCash mō te wā poto, kātahi ka hoki ki ngā ripanga. Puta noa i ngā whare noho e whā i 135 Hobson St i Tāmaki Makaurau CBD — kotahi toru-rūma, e rua kotahi-rūma me ngā tūranga waka, me tētahi kotahi-rūma — e aroturuki ana i te rēti mai i ngā rūma maha i ngā utu rerekē, ngā utu wāhanga, ngā utu tōmuri, ngā tūranga waka — katoa i roto i ngā taiapa me ngā tātai.

I pai. Nō te wā kāore i pai.

Tokotoru ngā Rūma, Tokotoru ngā Utu, Kotahi te Ripanga

Ka rīhi au i ngā rūma takitahi i te whare toru-rūma. Te rūma tuatahi $320 i te wiki. Te rūma tuarua $240. Te rūma tuatoru $200. Me tētahi tūranga waka $60. Arā, $820 i te wiki i te katoa, mai i ngā tāngata tokotoru rerekē ki tōku pūkete pēke i ngā wā rerekē, i ngā nui rerekē.

Ia wiki, ka tirotiro au i te pēke ipurangi, ā, ka ngana ki te whakataurite i ia utu ki tētahi rūma. Ko te Kainoho A ka utu i te Rāhina. Ko te Kainoho B ka utu i ia rua wiki. Ko te Kainoho C ka utu i tōna wā e pai ai.

He ripanga tāku me te taiapa mō ia rūma, he tae rerekē: kākāriki mō te kua utua, kōwhai mō te wāhanga, whero mō te tōmuri. I pai te āhua. Ki te pono i āhua whakahīhī au.

Engari ko te tiaki i tēnei he tekau mā rima ki te rua tekau meneti ia Rātapu. Ā, ko tēnei i te wiki pai.

Ngā Mea i Ngaro

Ko te raru o ngā ripanga ko te mōhio anake ki ngā mea e kōrero ana koe. Kāore e mātakitaki ana i tō pūkete pēke. Kāore e tohu ana i ngā mea rerekē. Ka noho noa, e tatari ana kia taipu koe i te rārangi e whai ake ana.

Anei ngā mea i pahemo i ahau:

Ngā utu wāhanga kāore i whāia. Ka utu tētahi kainoho i te $200 kaua ko te $240. Ka tuhia e au, e whakaaro ana ka whai ake. I te wiki e whai ake, ka utu rātou $240. Kua tuhia ngā mea e rua. Engari he $40 tōmuri tonu au, kei roto i tētahi tīwae ka kitea anake ki te āta tirotiro. I ngā marama e ono, i tapeke ēnei ki ngā rau tāra kāore au i tiki whakahoki.

Ngā utu tōmuri kua huri hei tauira. I tōmuri tonu tētahi kainoho e rua, e toru rānei ngā rā. Kāore he mea nui ia wiki. Engari i torohia aua rā ki te wiki kotahi, kātahi ki te rua. I tōku kitenga, i muri rawa rātou.

Ngā pikinga rēti kāore i mau. I tukuna e au te whakamōhiotanga 90-rā, i pahure te rā, ā, ka utu tonu te kainoho i te utu tawhito. E toru wiki i mua i tōku kitenga, nā te mea i puta tonu te utu hei moni tuku ā-wā — he $20 iti ake noa i te mea e tika ana.

Te whakararu o te huri kainoho. Ka nuku te kainoho, ka uru mai tētahi hou i te utu rerekē. Whakahouhia ngā tātai, whakatikatikahia ngā nui e tūmanakotia ana, kawea tōtika ngā toenga. Ia huringa rūma he rua tekau meneti o te mahi ripanga āta.

Ā, ko ngā āhuatanga kāore e taea e te ripanga te whakatūpato. I tētahi wā i rīhi au i te toru-rūma ki ngā tāngata takitahi kāore e mōhio ana ki a rātou anō. Kotahi te wahine rangatahi i āta whakapōrearea i ētehi atu tokorua, kātahi ka tuku i te āwhina ki te kimi tangata hou. I whakaae au, engari i haere ngā wiki me ngā whakapahē, kāore tētahi i nuku mai. I utu ia i te utu rūma waenganui engari ko ia anake i te whare katoa. I te mutunga i kitea e au te tikanga — i rārangi ia i ētehi atu rūma e rua i Airbnb hei kaipupuri, e kohikohi moni ana. He nui ake i te nui hei utu i tōna ake rēti. I kore hoki ia e utu pūtea tāpui i te tīmatanga, ā, i whakaae pōhēhē au. I rua wiki au ka whai ia ki waho. Ko te aitua tūturu mēnā i kite te Kaunihera — ā, ka tirotiro rātou i ngā rārangi ipurangi — ka piki ōku reiti ki te toru-taupā ki ngā reiti ā-arumoni. I akona: me tango pūtea tāpui i ngā wā katoa, me whakamātau he aha kei te pā i tō whare, ā, kia tūpato rawa ki te rīhi rūma ki ngā tāngata kāore e mōhio ana ki a rātou anō.

I ēnei rā ka rīhi au i te toru-rūma ki tētahi rōpū — ko ngā ākonga e mōhio kē ana ki a rātou anō te tikanga. Ka uiui tahi au i a rātou. Ka pātai au mō te whakapono, me pēhea te wehe mahi, ko wai e tīkina ana, ko wai e horoi rīhi ana, ko wai e kawe para ana. Ka tūtohu au me pēhea te wehe rēti i runga i te rahi o te rūma me te pai — ko te rūma matua he rūma kaukau motuhake, ko te rūma iti rawa he mea iti kāore he matapihi, nō reira ka whakaata te wehenga i ērā. Ko te hiko, te wai, me te ipurangi ka wehewehe ōrite rātou.

Ko te mea nui: ka hainatia e ngā tāngata tokotoru te kirimana rīhi kotahi me te kawenga ā-tangata tahi me te maha. Ko te tikanga ko ia kainoho e kawenga ana mō te rēti katoa, ehara i tōna wāhanga anake. Ki te wehe tētahi, ko ngā tokorua e toe ana e kawenga ana i te rēti katoa kia kitea he tangata hou. Kāore au e whai tokotoru mō ngā utu tokotoru. Kotahi te rīhitanga, kotahi te nama rēti, kotahi te pūtea tāpui. Ki te wehe tētahi, mā te rōpū e kimi hoa noho, ehara nāku e kimi tangata kē. He ngāwari ake mō te katoa, ā, kua mutu ōku rā ripanga o te aroturuki tokotoru ngā rūma i ngā utu tokotoru.

Ko te Wā Tāke te Mea Kino Rawa

I te mutunga o te tau pūtea, i hiahia au ki te moni rīhi katoa ia whare mō tōku kaitatau. He mea ngāwari te āhua. Ehara.

Me haere au taiapa ki te taiapa, me tatau i ngā utu tūturu mō ia rūma, me whakaaro mō ngā utu wāhanga me ngā huringa rēti i waenga tau. Ki te whai wā kau te ripanga — ā, he wā kau i ngā wiki i mahi au, i haere whakatā rānei — me hanga anō mai i ngā tauākī pēke. Te whakataurite i ngā marama e toru o ngā tauwhitinga i te 10 karaka pō i te pō i mua i te rā mutunga tāke ehara i te mea e hiahia ana au ki te mahi i ngā ahiahi.

E hiahia ana te IRD ki ngā rekoata tika. Ko te pūrongo iti rawa i te moni rīhi he take whakaū. Ko te pūrongo nui rawa ko te tikanga ka utu koe i te tāke kāore e tika ana. Ko te whiwhi i te nama tika mai i te ripanga whakahaere ā-ringa puta noa i ngā rūma maha he mea uaua tūturu.

Te Wā o te Tribunal

I tae te wā huri i tōku wehenga o tētahi kainoho ki te Tenancy Tribunal mō te $1,150 rēti tōmuri. I hiahia te Tribunal ki tētahi ripanga rēti tōmuri — wiki ki te wiki, he aha te rēti e tika ana, he aha i utua, me ngā utu wāhanga kua tohua ki ngā wā motuhake.

Me hanga e au tēnei mai i tōku ripanga me ngā tauākī pēke. Kotahi te ahiahi katoa. Te haere i ngā marama o ngā tauwhitinga, te whakataurite i ia moni tuku ki te wā rēti, te whakaaro mō ngā utu wāhanga, te whakatika i te tapeke e rere ana. Kātahi ko te tirotiro anō i te katoa nā te mea i mōhio au ka āta tirohia e te kaiwhakawā, ā, ka tautohe te kainoho.

I oti i ahau. I whakaaetia e te Tribunal tōku ripanga, ā, i wikitōria au. Engari e noho ana i te weherua o te pō, e hanga ana i te ripanga rēti tōmuri mai i ngā taiapa ripanga me ngā PDF tauākī pēke, i whakaaro au: me whai huarahi pai ake.

Ko taua pō au i tīmata ai te whakaaro ki te hanga i tētahi mea motuhake.

Te Utu Tūturu o te "Koreutu"

He koreutu te ripanga. Koinei tōna painga nui me tōna raru nui. Mō te whare kotahi me te kainoho kotahi e utu tōtika ana i ngā wā katoa, he mea tika te ripanga. E rima meneti i te wiki, kāore he raru.

Engari mōku, me ngā rūma tokotoru i ngā utu rerekē, ngā utu wāhanga, te huri kainoho, me te kainoho raru i ētahi wā — i utu te ripanga i te moni tūturu ki ahau. Ehara i tōku wā anake (ahakoa e rua hāora i te marama i tētahi utu ā-hāora tōtika ka tapeke ki ngā rau tāra i te tau). Ko ngā utu wāhanga i ngaro. Te pikinga rēti kāore i kitea kāore e utua ana. Te taumahatanga me te wā o te hanga ripanga rēti tōmuri mō te Tribunal mai i te kore.

Ehara te ripanga i te mea koreutu. I huna noa i ōna utu.

Mai i ngā Ripanga ki GnuCash ki te Hanga i Tāku Ake

I whakamātau au i a GnuCash mō te wā. He rorohiko pai — he kaute tārua-urunga, he tātai tūturu. Engari i hangaia mō te kaute whānui, ehara mō te whakahaere rīhi. Kāore e mōhio he aha te rīhitanga. Kāore e mōhio ko te $240 i te Tūrei ko te rēti o te Rūma 2, kāore rānei i tae i te Rāhina. I mahi au i te whakataurite katoa i roto i tōku hinengaro. Ko GnuCash he wāhi whakahirahira ake hei tuhi i te hua noa.

Koinei i tīmata ai au ki te hanga i a RentManager. Ehara nā te hiahia ki te hanga rorohiko — ka mahi au i tēnei i te katoa o te rā i te mahi. Engari nā te kore o tētahi mea e mārama ana ki tōku raru motuhake: he maha ngā rūma i ngā utu rerekē, ngā tauwhitinga pēke me te whakataurite ki ngā rīhitanga, te aroturuki rēti tōmuri ia wā, me ngā pūrongo tāke mai i ngā utu kua tūturu whakatauritea.

He rārangi rēti mō ia rūma me ngā rā whakamana, nō reira ka aroturukihia aunoa ngā pikinga rēti. He kawemai tauwhitinga pēke me te whakataurite i runga i te nui me te kaituku. He tatauranga rēti tōmuri i te wā tūturu, ia wā, me te aroturuki utu wāhanga. Ko te ripanga rēti tōmuri i whakapau ahiahi au mō te Tribunal? Kotahi te pāwhiri ināianei. Ngā hēkona, ehara i ngā hāora.

Ki te Rongo Ōrite Tēnei ki a Koe

Ki te noho koe hei rangatira whare i te ahiahi Rātapu, e whakahou ana i te ripanga me ngā utu rēti o tēnei wiki, e whakaaro ana mēnā i whakatikahia te $50 tōmuri o ngā wiki e toru ki muri — i hangaia tēnei mōu. Tika ake, i hangaia mōku, ā, kātahi ka mārama he mano ngā rangatira whare i Aotearoa e mahi ana i te mea ōrite tonu.

I hangaia a RentManager mō ngā rangatira whare iti e hiahia ana kia oti te mahi whakahaere me te kore raru. Kotahi te whare, tekau rānei — he ōrite. Kawemaia ō raraunga o nāianei mā te CSV kia kore koe e tīmata mai i te kore. Honoa tō pūkete pēke, ā, mā te whakataurite aunoa e mahi i te tātai wiki. Ka puta ngā rēti tōmuri i tō papa ināianei, ehara i te Rātapu e whai ake ana ina whai wā koe ki te tirotiro. Ngā whakarāpopoto tāke i te mutunga o te tau. Ngā ripanga rēti tōmuri mō te Tribunal ki te hiahia koe.

Ka tīmata ngā mahere i te $9 i te marama.