Te Ohaoha o te Whakahaere Whare Rīhi i Aotearoa
I tētahi wā tata nei i tirohia e au ngā rārangi rīhi i ngā paetukutuku o ngā kamupene whakahaere whare o Tāmaki Makaurau, ā, ka kitea e au tētahi mea whakamīharo. Ko tētahi kamupene rongonui, e kī ana e whakahaere ana i ngā whare 1,000 neke atu puta noa i Tāmaki Makaurau, e rua ōna whare rīhi rūma-rua ōrite i te whare teitei kotahi i te CBD, e wātea ana. Tētahi mai i Tīhema 2025, ko tētahi mai i Hānuere 2026.
E whā marama te noho kau. Ki te $450 ia wiki, neke atu i te $7,000 te rēti kua ngaro mō ia whare.
Ko te mea i ohorere ai au: e whakahaere ake ana au i tōku ake whare rūma-kotahi i te whare teitei tata atu, ā, he nui ake tōku rēti i tō rātou rūma-rua. Kore rawa te noho kau. Kāore he kaiwhakahaere whare. Ko au anake, e tirotiro ana i a TradeMe kotahi te wiki, e whakautu ana i ngā karere a tōku kainoho.
Me pēhea tētahi rūma-rua whakahaerea ā-ngaiotanga e noho kau ana mō ngā marama, i te wā e noho kainoho tonu ana tētahi rūma-kotahi whakahaerea-ake i te rēti nui ake?
Kāore te Pūtea e Tika Ana mō Tētahi
Me titiro tātou mai i ngā taha katoa. Ko te rangatira whare e utu ana mō ēnei whare kau e ngaro ana te $450 ia wiki i te rēti. Engari kei te kino ake. Ka mutu te rēti, engari ka haere tonu ngā mea katoa. Ko ngā reiti, te inihuarangi, ngā utu body corporate, te mōkete, e tika tonu ana, ia marama, mai i tō ake pūkoro. I tētahi whare noho CBD noa o Tāmaki Makaurau, ko te body corporate anake $4,000-6,000 ia tau. E whā marama te noho kau, kāore koe i te ngaro i te $7,200 rēti anake, e utu ana hoki koe i te $1,500-2,000 mō te body corp, me ngā reiti me te inihuarangi, me te kore pūtea e uru mai ana. I mua i te noho kau o te whare, i utu koe i te kaiwhakahaere whare tata ki te 8% me te GST. Ki te $450 ia wiki, tata ki te $2,000 ia tau, ā, ko te utu whakahaere anake tērā. Tāpirihia te utu kimi kainoho o te wiki rēti kotahi me GST ($517), ngā utu tirohanga kainoho, me ngā utu pānui, e ngāwari ana mō te kaiwhakahaere whare te tango i te $3,000 neke atu ia tau mai i taua whare.
Ināianei whakaarohia mai i te taha o te kaiwhakahaere whare. Ka whiwhi rātou i te tata ki te $35 ia wiki mō te whakahaere i tētahi whare $450 e nohoia ana. Ki te noho kau, kāore he moni. Engari ko te $35 ia wiki kāore e whakapoapoa ana ki a rātou kia mahi whakauaua ki te whakakī. He maha atu ngā whare kē e whakakā pūtea ana. Ko tō whare kau he mea iti noa i roto i tā rātou pakihi.
Mō te kaiwhakahaere whare, ko tētahi whare CBD $450 ia wiki tata kāore e tika ana te mahi. Kia kapi rā anō te utu whakahaere i te utu o te whakautu i ngā pātai kainoho, te whakarite tiaki, me te tukatuka utu. Ka aha? Ka puta te rārangi ki tō rātou paetukutuku, pea ki a TradeMe, kātahi ka noho noa. Kāore tētahi e whakatairanga ana, e whakahou utu ana, e whai ana i ngā pātai.
I taua wā tonu, ko te rangatira whare e ngaro ana i te $450 ia wiki. Ki te whakaaro koe ka ea nā te pikinga uara, whakaarohia anō. Ko ngā whare noho CBD kāore he whenua ōna. He maha te tuku, kāore e hiahiatia e ngā tangata noho-ake, ā, ko ngā tau tata nei he ako mō ngā kaihoko i hoko i te teitei. Ko te hua rēti anake tāu, ā, ia wiki e noho kau ana ka kainga taua hua.
He tūponotanga anō: kāore pea ēnei rārangi he noho kau tūturu. He mea noa kē mō te "hī ika". He mea noa tēnei i roto i te ahumahi whakahaere whare. Whakarārangitia he whare utu iti hei kukume pātai, kātahi ka kōrero "āe, kua riro tēnā, engari kei a mātou ēnei whare kē i te $550-600." Ka noho tonu te rārangi i te mea ka hua tonu ngā aramahi. Ko te rā "Wātea Mai Tīhema 2025" kāore e huri ana he tohu māmā. Ko tētahi noho kau tūturu kua whakarārangitia anō, kua whakarerekē utu rānei i ngā marama i mua.
Ahakoa ko tēhea, ka ngaro te rangatira whare. Ki te noho kau tūturu, kāore te kaiwhakahaere whare e mahi ana i tāna mahi. Ki te hī ika, kei te whakamahi rātou i tō whare hei taputapu hokohoko mō ā rātou rārangi kē.
Te Utu Tūturu o te Whakahaere Whare
Ko te nuinga o ngā kaiwhakahaere whare o Tāmaki Makaurau ka utu i te 7-8% o te rēti wiki me te GST. Mō tētahi whare $550 ia wiki, tata ki te $2,200 ia tau. Engari ko te utu whakahaere te tīmatanga anake.
He utu kimi kainoho (te nuinga ko te wiki rēti kotahi me GST). He utu pānui ka tukuna ki a koe. He utu tirohanga, he tapiri utu mō te whakarite tiaki, ā, i ētahi wā ka utua koe kia tukuna ō ake pūrongo pūtea.
Tāpirihia katoa, e ngāwari ana te $3,000-4,000 ia tau mō tētahi whare kotahi o Tāmaki Makaurau. Ki te whiwhi te whare i te $25,000-30,000 rēti ia tau, ko te 10-15% o tō moni whiwhinga katoa kua ngaro i mua i te utu reiti, inihuarangi, mōkete rānei.
Te Raru Noho Kau Kāore e Kōrerotia
Engari ko ngā utu he mea mōhiotia. Ko ngā noho kau kāore. Ko konei te tino kino.
Kāore e taea e tētahi kaiwhakahaere whare whai whare 1,000 te hoatu ki tō whare te aro rite ki tāu. Ko tō whare kau ko tētahi o ngā tekau mā maha me whakakī rātou. Ka whakarārangi ki TradeMe, pea ki realestate.co.nz, ka tatari. Ki te kore e rīhia wawe, ka noho noa. Ka ngaro rātou i tā rātou 7-8% utu whakahaere, āe, engari $35 ia wiki ki a rātou. Ki a koe, $550 ia wiki te moni kua ngaro.
Kāore te kaupapa e ōrite. Ka ngaro tō kaiwhakahaere whare $35 ia wiki i te noho kau. Ka ngaro koe $550 ia wiki. Ko wai e kaha ake ana ki te whakakī?
He Aha te Kōrero o ngā Paetukutuku Kaiwhakahaere
Ki te rapu koe i te "self manage my rental property" i Aotearoa, ka kitea he wehewehenga mīharo. He kōrero i Reddit mai i ngā rangatira whare tūturu e toha wheako ana. He taputapu rorohiko mō ngā rangatira whare whakahaere-ake. He aratohu DIY whakahaere whare.
Kātahi ko tētahi pā o ngā paetukutuku kamupene whakahaere whare me ngā tuhinga pēnei i "He Aha Koe Kāore e Tika ana kia Whakahaere Ake i Tō Whare Rīhi" me "Ngā Tūraru o te Whakahaere Whare DIY." Ko ā rātou tohenga:
- Kāore koe e mōhio ki te ture (ko te Residential Tenancies Act he mea tūmatanui, kāore e uaua mō te whare 1-4)
- Ka kōwhiri koe i ngā kainoho kino (ko ngā tirohanga nama me ngā tirohanga taunaki e wātea ana ki te katoa, kāore nā ngā kaiwhakahaere whare anake)
- Ka rongo koe i ngā kare ā-roto (pea, engari ka aro tūturu koe ki tō whare)
- Kāore ōu wā (ko te nuinga o ngā rangatira whare e 2-3 hāora ia marama mō tētahi rīhitanga pai)
- Ka uaua te tiaki (ka taea e koe te karanga i ngā tāngata mahi rite ki ā te kaiwhakahaere whare)
Kia mōhio: kāore tētahi o ēnei tohenga e kōrero ana mō te pūrongo tūturu o te kaiwhakahaere whare mō ngā noho kau, te kounga kainoho, te hua pūtea rānei i te whakatauritenga ki ngā rangatira whare whakahaere-ake.
Kua Rerekē te Ao
Tekau tau ki muri, ko te whakahaere whaiaro ko ngā kōnae pepa, te tātai pēke ā-ringa, me te tā kirimana rīhi mai i te paetukutuku o Tenancy Services. I uaua tūturu.
Ināianei, ko ngā taputapu mō ngā rangatira whare takitahi he pai ake i ā te nuinga o ngā kaiwhakahaere whare i rima tau ki muri:
- Kirimana rīhi ipurangi me te haina ā-matihiko
- Te kawemai tauwhitinga pēke me te whakarite rēti aunoa
- Te aroturuki nama tōmuri me ngā whakamaumahara aunoa
- Ngā rārangi tautukunga Healthy Homes
- Te tuku pūtea tāpui mā Tenancy Services ipurangi
- Ngā raraunga rēti mākete hei whakatau utu whakataetae
- Ngā tauira tirohanga ka oti i tō waea
- Te tātari kainoho me ngā tirohanga nama me te whakaū taunaki
Kāore anō kia iti pēnei te āputa i waenga i tā te kaiwhakahaere whare e tuku ana me tāu e taea ana e koe anō. Ko te pātai kāore ko "ka taea e au te whakahaere ake?" Ko te pātai "he aha au e utu ana i tētahi atu ki te mahi i tāku e taea ana e au, i runga ake?"
Ko te Moni Rere te Mea Nui
Kua hoko au i ngā whare haumi i runga i te moni rere, kāore i te pikinga uara. Ka haere au ki tētahi whakamāui, kei tāku ripanga te moni teitei rawa kua tataua ki te tāra. Rēti wiki whā tekau mā rua, tango body corp, tango reiti, tango inihuarangi, tango wāhi tiaki. Ki te kore te hua e mahi i taua utu, ka mutu tāku tuku tono.
Kua noho au i ngā whakamāui whare nama mortgagee, e mātakitaki ana i ngā tāngata e tuku tono $30,000 ki te $50,000 i runga ake i ngā nama e tautoko ana. Ka kōrero au ki ahau: kia pai. Tērā pea kāore taua kaihoko i tatau i te utu whai wāhi tūturu o tāna haumi. E hoko ana rātou i runga i te kare ā-roto, e petipeti ana rānei i te pikinga uara kāore pea e tae mai.
I te tau 2024 i haere au ki ētahi whakamāui nama mortgagee. I tētahi whare he nui ake i te $260,000 ngā nama body corporate tōmuri, ko ngā nama tōmuri anake tata ōrite ki te utu iti rawa. Ko tētahi atu ko tōna uara reiti $580,000 engari ko te utu iti rawa o te whakamāui mortgagee ko te $205,000, he hekenga 56% e whakaatu ana i te pēhea te paheketanga o te mākete mō ētahi o ēnei whare noho CBD.
Ko te mea nei: ko āku tatauranga hua he mea ngāwari. E whakapae ana au kore rawa te noho kau. Kāore he wiki kau. Ahakoa taua whakapae ohaoha, ko te nuinga o ēnei whare whakamāui mortgagee kia tata ōrite noa. I tētahi whare he hua kino ahakoa i te utu iti rawa, nā te nui rawa o ngā nama body corporate tōmuri i kai i ngā mea katoa.
Ināianei whakaarohia ko koe te rangatira o tētahi o ēnei whare. I utu koe i te kaiwhakahaere whare 8% me GST i te wā i noho te kainoho, kātahi ka haere te kainoho, ā, ināianei e toru, e whā marama te noho kau. Ka mutu ngā utu whakahaere, āe, engari ka mutu hoki te rēti. Body corp e tika tonu ana. Reiti e tika tonu ana. Mōkete e tika tonu ana. Kāore he moni e uru mai ana. Kāore ēnei he haumi, he rua moni. Ā, ko te kaiwhakahaere whare whai whare 1,000 kē kāore e āwangawanga ana mō tōu.
Ko te mea atawhai iti ko te mea ka kiia e IRD he whare whiwhinga-moni tō whare ki te wātea ana, ki te pānuitia ana mō te rīhi, ahakoa kāore tētahi e rīhi ana. Nō reira ka taea tonu e koe te kerēme i ōu whakapaunga i te wā noho kau. Ki te kore, whakaarohia me tohu-wā ō utu body corp, reiti, me inihuarangi ki ngā marama i nohoia ai te whare. I utu koe i ēnei utu mō te tau katoa, engari ka taea anake te tango i tētahi wāhanga. Ka huri taua āhuatanga kino ki tētahi mea aitua rawa.
Ngā Nama
Me kī e rua ō whare rīhi i Tāmaki Makaurau, ia whare e $600 ia wiki te rēti.
Me te kaiwhakahaere whare (8% + GST):
- Utu whakahaere: $5,750/tau
- Utu kimi kainoho (kotahi hurihanga): $1,380
- Noho kau (2 wiki toharite): $2,400
- Tapeke utu: ~$9,530/tau
Whakahaere ake:
- Rorohiko: $228/tau ($19/marama)
- Rārangi TradeMe (kotahi hurihanga): $200
- Noho kau (1 wiki, nā te mea e aro nui ake ana koe): $1,200
- Tapeke utu: ~$1,628/tau
Te rerekētanga: $7,900 ia tau. I roto i ngā tau 10, $79,000, he nui mō te pūtea tāpui mō tētahi whare haumi anō.
Ko Wai e Tika Ana Kia Whakahaere Ake
Kāore te whakahaere whaiaro mō te katoa. Ki te 20 ō whare puta noa i ngā tāone maha, me whai kaiwhakahaere whare koe. Ki te noho koe ki tāwāhi, kāore e taea te whakautu i ngā raru tiaki, me whai kaiwhakahaere whare koe. Ki te kore tūturu ōu aro ki tō haumi i tua atu i ngā pūtea pēke, me whai kaiwhakahaere whare koe.
Engari ki te 1-4 ō whare, e noho ana koe i te tāone kotahi, e tirotiro ana i tō pūtea pēke ia rā, kei te mahi koe i te haurua o te mahi kē. Me mahi hoki i te haurua tuarua, ka penapena moni.
Te Whakamātautau Hī Ika
Ā te wā e arotake ana koe i tētahi kaiwhakahaere whare, whakamātauria tēnei: haere ki tō rātou paetukutuku, tirohia ā rātou rārangi rīhi o nāianei. E hia kua rārangitia mō te marama kotahi neke atu? E rua marama neke atu? He whare kei te noho kau mai i tērā tau?
Kātahi pātaia ki a koe anō: ka tuku koe i tō ake whare kia noho kau mō te whā marama?
Koirā te rerekētanga i waenga i te whakahaere whare 1,000 me te whakahaere i ōu ake.
Ki te tae koe ki konei, ā, i ako koe i tētahi mea, he aha kāore e whakamātau i te whakahaere ake? I hangaia e mātou a RentManager mō ngā rangatira whare o Aotearoa me ngā whare 1-4: kawemai pēke, whakarite rēti, aroturuki nama tōmuri, rārangi Healthy Homes, tātari kainoho, haina matihiko, tuku pūtea tāpui. Mai i te $9 ia marama. Kāore he kirimana, whakakore i ngā wā katoa.
Kāore he mea hei ngaro, he koreutu ngā āhuatanga katoa i tā mātou wā whakarewa. Ka mihi pea tō kaikaute ki a koe anō.
Nick Georgiev, RentManager NZ
I hoko a Nick i tōna whare tuatahi i te 22 o ōna tau i Amerika, tōna tuatahi i Aotearoa i te tau 2014, ā, i tīmata te rīhi i te tau 2019. He tangata IT ia, i hangaia e ia a RentManager nā te mea kāore ngā ripanga tātai me ngā puka pepa i te pai mō ōna whare noho e whā i Tāmaki Makaurau CBD.